‘Hans, hoe kan het dat ik de hele week goed functioneer, maar juist in het weekend migraine krijg? Of dat ik op de eerste dagen van mijn vakantie ziek of uitgeput ben?’
Deze vraag kreeg ik onlangs van een cliënt. En eerlijk gezegd hoor ik hem regelmatig. Niet alleen over migraine, vermoeidheid, buikklachten of een gevoel van ‘instorten’ zodra de druk wegvalt.
Dat voelt tegenstrijdig. Je hebt hard gewerkt, kijkt uit naar je vrije tijd, en precies op het moment dat je zou moeten kunnen ontspannen, protesteert je lichaam.
Hoe kan dat?
Je lichaam houdt langer vol dan je systeem aankan
Wanneer we langere tijd onder spanning staan, schakelt het zenuwstelsel over op een soort overlevingsstand. Je blijft functioneren, presteren, zorgen en regelen. Stresshormonen helpen je om door te gaan.
In die fase worden signalen van het lichaam vaak naar de achtergrond gedrukt. Niet omdat ze er niet zijn, maar omdat er geen ruimte lijkt te zijn om ze te voelen of ernaar te handelen.
Je gaat door. En vaak gaat dat nog best lang goed.
Belemmerende overtuigingen sturen vaak onbewust mee
Cliënten ontdekken regelmatig dat er onder die voortdurende inspanning bepaalde overtuigingen schuilgaan. Overtuigingen die vaak deels of helemaal onbewust zijn. Bijvoorbeeld:
‘Als ik fouten maak, vinden anderen daar iets van.’
‘Ik moet hard werken om gewaardeerd te worden.’
‘Ik mag anderen niet teleurstellen.’
Dergelijke overtuigingen ontstaan niet zomaar. Ze zijn verbonden met eerdere ervaringen en kunnen ervoor zorgen dat iemand voortdurend alert blijft.
Het gevolg is dat grenzen minder goed voelbaar worden. Vermoeidheid wordt genegeerd, spanning wordt normaal gevonden en signalen van het lichaam krijgen weinig aandacht. Niet omdat iemand dat bewust kiest, maar omdat het systeem heeft geleerd dat doorgaan belangrijker is dan voelen.
Waarom de klachten juist in het weekend ontstaan
Wanneer het weekend begint of de vakantie aanbreekt, valt de noodzaak om te presteren weg. De voortdurende alertheid zakt. En dan gebeurt er iets opvallends.
Pas op dat moment krijgt het lichaam ruimte om te laten voelen hoeveel spanning er eigenlijk aanwezig was. Vermoeidheid, overprikkeling en opgebouwde stress komen naar de voorgrond.
Het zenuwstelsel schakelt van ‘aan’ naar ‘uit’. En juist die overgang kan voor sommige mensen migraine of andere klachten uitlokken.
Migraine als signaal
Migraine is een complexe neurologische aandoening waarbij verschillende factoren een rol kunnen spelen, zoals slaap, hormonen, voeding en erfelijke aanleg. Het is daarom belangrijk om klachten altijd serieus te nemen en zo nodig medisch te laten onderzoeken.
Tegelijkertijd herkennen veel mensen met migraine dat periodes van stress én het wegvallen daarvan invloed hebben op hun klachten.
Soms lijkt het lichaam te zeggen: ‘Nu je eindelijk stilstaat, kan ik laten zien hoe het werkelijk met me gaat.’
Niet alleen leren ontspannen, maar ook leren voelen
Veel mensen denken dat ze beter moeten leren ontspannen. De uitdaging ligt echter een stap eerder: leren herkennen wat er gedurende de week al gebeurt.
Wanneer bouw je spanning op?
Wanneer ga je over je grens?
Welke overtuigingen zorgen ervoor dat je blijft doorgaan terwijl je lichaam eigenlijk iets anders aangeeft?
Dat zijn vragen die vaak inzicht geven dan alleen zoeken naar manieren om sneller te ontspannen.
Een andere vraag
De cliënt die deze vraag stelde, kwam uiteindelijk tot een andere vraag: ‘Misschien moet ik niet alleen onderzoeken waarom ik migraine krijg in mijn vrije tijd, maar ook waarom ik mezelf doordeweeks zo weinig ruimte geef om te voelen wat ik nodig heb.’
Dat vond ik een waardevolle gedachte.
Want soms begint herstel niet bij het bestrijden van de klacht, maar bij het begrijpen waarom je lichaam die klacht nodig heeft om gehoord te worden.