Misschien herken je de gedachte:
‘Ik heb niemand nodig.’
‘Ik red me prima alleen.’
‘Ik doe het zelf wel.’
Op het eerste gezicht klinkt dat als zelfstandigheid. Als kracht. Als iemand die goed voor zichzelf kan zorgen en niet afhankelijk wil zijn van anderen. Maar soms zit er onder die zelfstandigheid iets anders.
Een verlangen om niemand nodig te hebben kan ook zijn ontstaan omdat het ooit veiliger voelde om niet afhankelijk te zijn van een ander.
We zijn gemaakt voor verbinding
Als mens zijn we sociale wezens. Verbinding met anderen is van oudsher belangrijk voor onze veiligheid. Als kind zijn we bovendien volledig afhankelijk van de volwassenen om ons heen. Een jong kind kan nog niet denken: ‘Mijn ouders kunnen op dit moment niet goed aansluiten bij wat ik nodig heb.’ Een kind kijkt naar de wereld vanuit een ander perspectief. Wanneer liefde, aandacht, veiligheid of afstemming onvoldoende beschikbaar zijn, kan het gemakkelijk voelen alsof er iets mis is met jezelf.
‘Blijkbaar ben ik niet belangrijk genoeg.’
‘Blijkbaar mag ik dit niet voelen.’
‘Ik moet het zelf oplossen.’
Dat zijn geen bewuste conclusies die een kind even bedenkt. Het zijn manieren waarop een kind probeert te begrijpen wat er gebeurt en zich aan te passen aan zijn omgeving
Dan kan ‘ik heb niemand nodig’ een bescherming worden
Als afhankelijk zijn van een ander pijn, teleurstelling of onzekerheid heeft opgeleverd, kan het aantrekkelijk worden om die afhankelijkheid helemaal niet meer te voelen. Dan kan de overtuiging ontstaan: ‘Ik heb niemand nodig.’
Dat kan een heel effectieve bescherming zijn. Je vraagt niet snel om hulp. Je laat anderen niet gemakkelijk dichtbij komen. Je houdt je problemen liever voor jezelf. Je zorgt ervoor dat je zelfstandig blijft. En zolang het leven goed loopt, lijkt daar misschien ook helemaal niets mis mee. Je redt je immers prima.
Totdat je iemand wél nodig hebt
Maar wat gebeurt er wanneer het leven je iets brengt wat je niet alleen kunt dragen?
Een verlies.
Een ziekte.
Een relatie die eindigt.
Een periode van grote stress.
Of simpelweg een moment waarop je merkt: ik kan dit nu niet alleen.
Dan kan die oude overtuiging ineens gaan wringen.
Want als je jarenlang hebt geleerd dat je niemand nodig hebt, kan hulp vragen ongemakkelijk of zelfs bedreigend voelen.
Je kunt verlangen naar verbinding en tegelijkertijd degene zijn die anderen op afstand houdt. Niet omdat je dat bewust wilt. Maar omdat zelfstandig zijn ooit een manier is geworden om jezelf te beschermen.
De vraag is dan niet: ‘Waarom kan ik niet gewoon iemand toelaten?’
Een interessantere vraag kan zijn: ‘Wanneer heb ik geleerd dat ik het alleen moest doen?’
En misschien ook: ‘Wat gebeurt er in mijn lichaam wanneer ik iemand nodig heb?’
Voel je spanning?
Trek je je terug?
Word je onrustig?
Voel je schaamte of ongemak?
Of merk je juist dat je helemaal niets meer voelt?
Door daar met nieuwsgierigheid naar te kijken, kan er ruimte ontstaan voor iets nieuws.
Niet van ‘ik heb niemand nodig’ naar ‘ik kan niet zonder anderen’.
Maar naar: ‘Ik kan voor mezelf zorgen én ik mag een ander nodig hebben.’
Dat is iets anders.
Verbinding begint namelijk niet bij de ander. Ze begint bij de ruimte die je jezelf geeft om te voelen wat je werkelijk nodig hebt.
In mijn praktijk voor holistische massagetherapie in Bussum kunnen we samen onderzoeken hoe dit zich bij jou uit in je lichaam, je emoties en je contact met anderen. Niet om iets te forceren, maar om nieuwsgierig te worden naar wat er onder jouw beschermingsmechanismen leeft.