Onderrugklachten: wat probeert je lichaam je te vertellen?
‘Ik heb nu eenmaal een zwakke onderrug.’‘Het schiet er steeds weer in.’‘Ik heb van alles geprobeerd, maar de klachten blijven terugkomen.’
‘Ik heb nu eenmaal een zwakke onderrug.’‘Het schiet er steeds weer in.’‘Ik heb van alles geprobeerd, maar de klachten blijven terugkomen.’
Misschien ben je iemand op wie anderen altijd kunnen rekenen.Je houdt overzicht, neemt verantwoordelijkheid en bent er wanneer iemand je nodig heeft. Als het moeilijk wordt, zet je je schouders eronder. Je zoekt naar oplossingen, houdt vol en gaat verder.Mensen noemen je sterk en misschien ben je dat ook. Je hebt geleerd om door te gaan wanneer het leven daarom vraagt. Om je aan te passen aan omstandigheden die niet altijd gemakkelijk waren. Om te doen wat nodig is, ook wanneer je eigenlijk niet meer weet waar je de energie vandaan moet halen.Maar wat als sterk zijn niet alleen een kwaliteit is, maar soms ook iets wat je jezelf hebt aangeleerd omdat er weinig ruimte was om iets anders te zijn?
Je lichaam is meer dan een verzameling spieren, botten en organen. Alles hangt met elkaar samen. Een minder bekend onderdeel is fascia: het bindweefsel dat als een fijnmazig netwerk door je hele lichaam loopt. Maar wat betekenen deze weefsels voor hoe je beweegt, spanning ervaart en je in je eigen lichaam voelt?
Soms reageer je op een situatie alsof er veel meer aan de hand is dan er op dat moment werkelijk gebeurt. Iemand zegt iets tegen je en je voelt onmiddellijk spanning. Je zegt automatisch: ‘Ja hoor, geen probleem’, terwijl je eigenlijk iets heel anders voelt.Je slikt iets in.Je maakt jezelf kleiner.Je lacht terwijl iets je eigenlijk raakt.Je probeert het de ander naar de zin te maken.En misschien denk je achteraf: waarom doe ik dit eigenlijk?
‘Ik ben eigenlijk altijd moe.’‘Mijn hele lichaam doet pijn, maar ik weet niet precies waarom.’‘De ene dag kan ik iets wel en de andere dag lukt het helemaal niet.’Misschien herken je één van deze uitspraken.
Misschien herken je het. Iemand vraagt of je iets wilt doen. Je hoort jezelf zeggen: ‘Natuurlijk, dat kan.’ Terwijl je op datzelfde moment ergens een kleine spanning voelt:• je adem verandert even• je schouders trekken op• je voelt een knoop in je buik
‘Hans, hoe kan het dat ik de hele week goed functioneer, maar juist in het weekend migraine krijg? Of dat ik op de eerste dagen van mijn vakantie ziek of uitgeput ben?’
We zijn gewend om naar ons lichaam te luisteren als het luid en duidelijk om aandacht vraagt. Koorts, een flinke griep, een verzwikte enkel. Dan weten we: er is iets aan de hand.Maar wat als je lichaam niet schreeuwt, maar fluistert?Wanneer je al maanden moe bent, terwijl je voldoende slaapt? Als je regelmatig last hebt van vage spierpijn, een opgeblazen buik of concentratieproblemen? Misschien merk je dat je sneller geïrriteerd bent, minder veerkracht hebt of simpelweg niet meer de energie voelt die je vroeger vanzelfsprekend vond.In mijn praktijk zie ik regelmatig mensen die dit herkennen. Vaak hebben ze al gehoord dat ‘alles er goed uitziet’. En toch voelen ze: er klopt iets niet.Een mogelijke verklaring die steeds meer aandacht krijgt zijn laaggradige ontstekingen.
Soms laat het lichaam klachten zien waar geen duidelijke medische oorzaak voor gevonden wordt. Je voelt pijn, vermoeidheid of spanning, terwijl onderzoeken weinig verklaren. Dat kan onzeker maken.
Bijna iedereen krijgt vroeg of laat met kanker te maken. Direct, doordat je zelf ziek wordt. Of indirect, via een partner, ouder, vriend of collega. Volgens cijfers krijgt ongeveer 1 op de 2 mensen in Nederland ooit de diagnose kanker. Een ingrijpende realiteit die niet alleen het lichaam raakt, maar het hele leven op zijn kop kan zetten.
Wanneer we ons onveilig voelen, schakelt ons zenuwstelsel automatisch over op overleven. Dat gebeurt razendsnel, zonder dat we er bewust over nadenken. Veel mensen kennen de reacties flight, fight en freeze: vechten, vluchten of verstijven. Maar er is nog een vierde overlevingsreactie die minder bekend is: fawn: pleasen.
Soms ben je moe zonder dat daar een duidelijke reden voor is. Je hebt niet intensief gesport, geen lange werkdagen gemaakt, en toch voelt je lichaam zwaar en leeg. Het is een vermoeidheid die dieper lijkt te zitten, alsof rust alleen niet voldoende is om op te laden.
Lage rugpijn is een klacht die ik in mijn praktijk veel tegenkom. Vaak hebben mensen al een hele weg afgelegd: bezoek aan de huisarts, misschien een scan, soms zelfs verschillende behandelingen of medicatie.En toch blijft één ding opvallend vaak hetzelfde: er wordt geen duidelijke medische oorzaak gevonden.Dat kan onzeker maken. Want als er ‘niets te zien’ is, waar komt die pijn dan vandaan? Die is toch echt heel duidelijk voelbaar en kan flinke invloed hebben op je dagelijks bewegen.
Hoe luister je beter naar je lichaam?Hoe leer je een taal die je nooit bewust hebt geleerd, maar die al je hele leven tot je spreekt?
Een burn-out overkomt je niet van de ene op de andere dag. Het is geen plotselinge crash, maar een langzaam proces waarin je lichaam en geest steeds harder proberen te fluisteren, en uiteindelijk moeten schreeuwen, dat er iets niet in balans is.
In mijn praktijk hoor ik het vaak:‘Hans, ik voel me na de sessie zo moe. Is dat normaal?’Het korte antwoord is: ja, dat is heel normaal, het zelfs een goed teken. Vermoeidheid na een sessie betekent niet dat er iets misgaat, maar dat je systeem hard heeft gewerkt, op een diep niveau dat niet altijd zichtbaar is.
Soms lijkt een jeugd van buitenaf heel gewoon. Er was eten op tafel, vakanties, verjaardagen. Er was geen openlijk geweld, geen schreeuwende ruzies, geen direct gevaar. En toch… toch kan er iets zijn blijven wringen. Een gevoel van leegte, spanning, of niet écht verbonden zijn met jezelf of met anderen.Dit soort vroegkinderlijk trauma is vaak onzichtbaar, niet omdat het er niet was, maar omdat het zich verstopte achter wat ‘normaal’ leek.
De psoas kent geen ‘quick fix’De psoas wordt ook wel de ‘spier van de ziel’ genoemd. Niet voor niets: het is een spier die spanning vasthoudt, vaak zonder dat we het direct in de gaten hebben. Klachten zoals lage rugpijn, heup- of buikspanning kunnen hun oorsprong vinden in een gespannen psoas. Deze diepliggende spier speelt een cruciale rol in onze houding, ademhaling en bewegingsvrijheid.
We kennen het allemaal: dat moment waarop je hoofd volloopt, je creativiteit opeens weg lijkt te zijn en je geen helder besluit meer kunt nemen. Dat is geen kwestie van ‘je best doen’, maar heeft alles te maken met hoe ons brein in elkaar zit. Deze bestaat grofweg uit drie delen, die in samenwerking zorgen dat we kunnen overleven, voelen én nadenken:
Mijn geschiedenis voelde lange tijd als een kluwen touw. Een wirwar, strak in elkaar gedraaid, waar ik op het eerste gezicht geen begin of einde in kon ontdekken. Ik keek er vaak met een mengeling van frustratie en angst naar. Want hoe begin je met iets wat zo onoverzichtelijk en beklemmend lijkt?
Er zijn momenten geweest dat ik er wel was, maar niet echt. Mijn lichaam was er, maar ikzelf voelde ver weg. Pas later leerde ik dat dit dissociatie heet. Voor mij was het ooit een manier om te overleven.Als kind kon ik niet altijd weglopen uit situaties die te groot of te pijnlijk waren. Dus deed ik het innerlijk: ik sloot mijn gevoelens af, stapte als het ware even uit mijn lijf. En dat werkte. Het zorgde ervoor dat ik verder kon.
De vakantie was fijn. Er waren zonnige dagen, nieuwe indrukken, misschien zelfs momenten van echte rust. Toch voelt het alsof je lichaam niet helemaal heeft kunnen opladen. Hoe kan dat? Waarom lijkt de belofte van ontspanning vaak niet waargemaakt, zelfs na weken van ‘niets moeten’?
Voel jij je al tijden niet lekker, maar blijft de medische oorzaak uit?Je bent niet de enige. Veel mensen lopen rond met langdurige lichamelijke klachten waarvoor geen duidelijke medische verklaring wordt gevonden. Denk aan vermoeidheid, pijn in spieren of gewrichten, een drukkend gevoel op de borst, benauwdheid, hoofdpijn of darmklachten. Deze klachten vallen onder de verzamelnaam SOLK: Somatisch Onverklaarde Lichamelijke Klachten, ook wel bekend als ALK (Aanhoudende Lichamelijke Klachten) of psychosomatische klachten.
Je hebt ernaar uitgekeken. Even geen werk, geen verplichtingen, geen volle agenda. Tijd om uit te rusten. En toch merk je na een paar dagen dat ontspannen niet vanzelf gaat.Je blijft bezig met regelen, plannen of zorgen voor anderen. Je kunt moeilijk stilzitten. Of juist: zodra er rust ontstaat, voel je onrust, irritatie of vermoeidheid opkomen. Misschien kom je zelfs vermoeider thuis dan je vertrok.
Soms overkomt het je zomaar: je denkt terug aan een situatie waarin iemand over je grens ging, waarin iets je raakte, maar op dat moment voelde je..... eigenlijk niets.Je reageerde kalm, hield je in, of je lachte het weg. Pas later, soms uren of zelfs dagen daarna dringt het tot je door: 'ik was eigenlijk boos'.Maar waarom voel je die woede pas achteraf? En wat gebeurt er met je als die uitgestelde emotie zich ineens aandient?
Als massagetherapeut heb ik mij gespecialiseerd in massage bij kanker. Graag deel ik een ervaring die ik recent had met een cliënt. Ze kwam bij mij via een pijnpoli. Dan moet er sprake zijn van langdurige pijn die nadrukkelijk weegt in de kwaliteit van leven. Voor deze cliënt was het aanhoudende pijn in het borstgebied.Al in de eerste sessie ebde de pijn weg zodra de cliënt in ontspanning kwam. Toen ik haar een week later weer zag was de pijn nog steeds afwezig. En ook toen ik haar twee dagen na de laatste sessie belde om te horen hoe het haar vergaan was, gaf ze aan dat deze voorheen dominante pijn nog steeds weg was. En voelde ze het vertrouwen in haar lijf dat dit zo zou blijven.Ik ben onder de indruk. Dat een pijn die medebepalend is voor de kwaliteit van leven door een massage, afgestemd op haar situatie, wegvloeit en dat dit blijvend is.Ik vond het een indrukwekkende en hartverwarmende ervaring en kon duidelijk voelen; dit is waarom ik hieraan begonnen ben.Wanneer je de diagnose kanker te horen krijgt verandert er veel.Massage bij kanker biedt ondersteuning in kwaliteit van leven. Het kan je een diepe ontspanning geven en daardoor de bijwerkingen van de behandelingen verminderen.Door ontspanning kunnen stress, angst, pijn, vermoeidheid, kortademigheid, slaapproblemen en stemmingsstoornissen verminderen.Je gaat je lijf weer op een niet medische manier ervaren. Geen infusen en medische handelingen, geen 'geprik en gepor', maar diepe ontspanning en verbinding met je lijf.
Emoties die in het heden opkomen, dragen vaak een echo van het verleden met zich mee. Soms voelen we ons geraakt door iets kleins, zonder precies te begrijpen waarom. Het kan een blik zijn, een woord, een situatie, iets dat een gevoel oproept dat groter lijkt dan het moment zelf. Dit is een uitnodiging om stil te staan en te luisteren.
Het autonome zenuwstelsel is ons interne veiligheidssysteem. Het zorgt voor de basale werking van het lijf; lichaamstemperatuur, hartslag, etc. En als je tijdens het koken een te hete pan oppakt, heb je deze al losgelaten vóór je je bewust bent van het gevaar op blaren of erger.
Diep in je lichaam bevindt zich een spier waar de laatste jaren steeds meer aandacht voor is: de psoas. Een spier die betrokken is bij je houding, beweging en de stabiliteit van je romp. Maar ook een spier die binnen lichaamsgerichte therapie regelmatig ter sprake komt wanneer we kijken naar de samenhang tussen lichamelijke spanning, stress en gevoel.
Soms heb je al langere tijd last van een lichamelijke klacht. Een pijnlijke rug, gespannen schouders, hoofdpijn of een gevoel van onrust in je lichaam. Misschien heb je al van alles geprobeerd. Je hebt rust genomen, oefeningen gedaan of verschillende behandelingen gevolgd. En toch blijft de klacht terugkomen. Je kunt er moedeloos van worden. Misschien denk je zelfs: dit hoort blijkbaar gewoon bij mij.
Hoe je hebt geleerd om met je emoties om te gaan, werkt vaak door in je volwassen leven. Meestal merk je dat niet eens bewust. Je lichaam laat het je eerder voelen dan je hoofd het begrijpt.
Een zebra leeft in een kudde. De kudde biedt veiligheid. Samen zijn ze beter beschermd tegen gevaar. Een zebra die buiten de kudde raakt, loopt immers meer risico. Daarom is het voor een zebra van levensbelang om bij de kudde te blijven.Wanneer zijn omgeving daarom iets van hem vraagt, zal hij zich aanpassen. Niet omdat hij daar bewust voor kiest, maar omdat zijn overlevingsinstinct hem vertelt dat veiligheid belangrijker is dan alles. Overleven.
Joshua Nolet (Chef'Special) en Splinter Chabot (schrijver, programmamaker, presentator, Wie is de mol?) gaan samen in therapie.
Misschien herken je het.
Boosheid is een hele menselijke emotie. Het vertelt je dat iets je raakt. Misschien wordt er een grens overschreden, gebeurt er iets wat niet klopt voor jou, of voel je dat je ergens eigenlijk helemaal niet mee instemt.
Misschien herken je de gedachte:‘Ik heb niemand nodig.’‘Ik red me prima alleen.’‘Ik doe het zelf wel.’
Ik vind het een prachtig én pijnlijk woord tegelijkertijd.Omdat het staat voor een diep menselijk verlangen naar contact én voor het pijnlijke gemis daaraan.
‘Ik moet er mee leren leven, dat hoort nou eenmaal bij me’.Dat is maar zeer de vraag.
Hoe was deze maand voor jou?Haalde je opgelucht adem toen het feestgedruis verstomde? Voelde je je een buitenstaander te midden van alle gezelligheid? Ging het als een waas aan je voorbij? Misschien merkte je dat genieten niet vanzelf ging, zonder precies te weten waarom.Achter de gedachte ‘ik heb niets met al die feestdagen’ kan een hele innerlijke wereld schuilgaan.Ben je nieuwsgierig naar wat zich daar bij jou afspeelt? Wat maakt dat juist deze periode jou niet de lichtheid bracht die overal wordt beloofd?Misschien is dit een uitnodiging om met een zachte, nieuwsgierige blik die schaduw in jezelf te onderzoeken bij massagetherapie in Bussum.
‘Als je er maar lang genoeg niet aan denkt, zal het op een bepaald moment ook niet meer gebeurd zijn.’
Soms maak je iets mee dat zo ingrijpend is dat je lichaam niet zomaar terugkeert naar de rust die er daarvoor was.Bij gevaar of grote spanning komen we in beweging. We vechten, vluchten of verstijven. Het zijn natuurlijke reacties van ons lichaam om ons te beschermen.Maar wat gebeurt er als vechten of vluchten geen optie is? Als je vastzit in een situatie. Als je overweldigd raakt. Als je niet kunt doen wat je lichaam eigenlijk zou willen doen.De spanning die daarbij ontstaat, kan nog lange tijd voelbaar blijven. Niet als een bewuste herinnering, maar bijvoorbeeld als een verhoogde alertheid, moeite met ontspannen of spanning die steeds weer terugkomt.Alsof je lichaam iets blijft vasthouden.