‘Ik heb nu eenmaal een zwakke onderrug.’
‘Het schiet er steeds weer in.’
‘Ik heb van alles geprobeerd, maar de klachten blijven terugkomen.’
Ik hoor het regelmatig om me heen. Mensen die al langere tijd last hebben van hun onderrug. Soms met duidelijke lichamelijke beperkingen, soms met pijn die steeds terugkomt. En vaak ook met de nodige frustratie. Want je wilt gewoon kunnen bewegen, werken, sporten of slapen zonder voortdurend rekening te hoeven houden met je rug.
Maar hoe komt het eigenlijk dat zoveel mensen met onderrugklachten rondlopen? En waarom zijn die klachten soms zo hardnekkig, ook wanneer er medisch gezien geen duidelijke verklaring wordt gevonden?
Ik ben daar niet alleen vanuit mijn werk als massagetherapeut in geïnteresseerd.
Ik heb zelf ruim dertig jaar met fikse onderrugklachten geleefd.
Eerst kijken wat er lichamelijk aan de hand is
Bij rugklachten is het belangrijk om niet zomaar aan te nemen dat spanning of stress de oorzaak is. De onderrug is een complex gebied waarin verschillende structuren samenwerken: wervels, tussenwervelschijven, gewrichten, spieren, banden en zenuwen. Een verkeerde beweging, overbelasting, een blessure of veranderingen in de wervelkolom kunnen allemaal een rol spelen. Soms is er een duidelijke lichamelijke oorzaak. Soms is die minder gemakkelijk vast te stellen.
Daarom vind ik het belangrijk om bij aanhoudende, ernstige of veranderende klachten eerst medisch te laten onderzoeken wat er aan de hand is. Zeker wanneer klachten gepaard gaan met andere verschijnselen.
Maar wat als er geen duidelijke lichamelijke verklaring wordt gevonden? Of wanneer behandelingen maar tijdelijk verlichting geven en de pijn steeds weer terugkomt?
Dan kan het zinvol zijn om de blik te verruimen.
Je rug staat niet los van de rest van je leven
We zijn gewend om lichamelijke klachten te bekijken vanuit de plek waar we pijn voelen. Doet je onderrug pijn, dan zoeken we het probleem in je rug. Dat is begrijpelijk, maar soms ook te beperkt. Je lichaam reageert voortdurend op wat je meemaakt. Niet alleen op lichamelijke belasting, maar ook op spanning, emoties, drukte en de omstandigheden waarin je leeft. Wanneer je langere tijd stress ervaart, kan je lichaam in een verhoogde staat van alertheid blijven. Je spieren kunnen zich meer aanspannen, je ademhaling verandert en je herstelt mogelijk minder gemakkelijk.
Misschien herken je dat je ongemerkt je buik inhoudt, je adem vasthoudt of je schrap zet wanneer iets spannend wordt. Je bent misschien gewend om door te gaan, ook wanneer je eigenlijk rust nodig hebt. Dat gebeurt vaak zonder dat je je daar bewust van bent.
Wanneer zulke reacties zich herhalen, kunnen ze invloed hebben op je houding, bewegingspatronen en spierspanning. Ook je pijnbeleving kan veranderen.
Dat betekent niet dat stress automatisch de oorzaak is van je rugklachten. Wel dat lichamelijke, psychische en sociale factoren elkaar kunnen beïnvloeden.
Wat als je lichaam al heel lang op scherp staat?
Soms ligt de oorsprong van die verhoogde alertheid verder terug in je leven dan je denkt.
Ervaringen uit je jeugd, langdurige onveiligheid, weinig ruimte om gevoelens te uiten of de gewoonte om je voortdurend aan te passen, kunnen invloed hebben op de manier waarop je met spanning omgaat. Misschien heb je geleerd om niet te klagen. Om sterk te zijn. Om verantwoordelijkheid te nemen, ook wanneer dat eigenlijk te veel van je vraagt. Wat ooit een manier was om jezelf staande te houden, kan later een patroon worden.
Je merkt misschien niet eens meer hoeveel spanning je met je meedraagt. Het is je normale manier van functioneren geworden. En soms laat je lichaam dat merken. Niet noodzakelijk op één specifieke plek, maar bijvoorbeeld in je onderrug, je nek, je schouders of je buik.
Niet omdat je lichaam daar letterlijk emoties opslaat, maar omdat je zenuwstelsel, spieren en pijnverwerking voortdurend op elkaar reageren.
Dertig jaar rugklachten: mijn eigen verhaal
Ik weet hoe ingrijpend langdurige rugklachten kunnen zijn. Zelf heb ik ruim dertig jaar met fikse onderrugklachten rondgelopen. Achteraf gezien was mijn rugpijn niet zomaar een lichamelijk probleem. Mijn persoonlijke geschiedenis speelde daarin een belangrijke rol.
Als kind maakte ik verschillende dingen mee die veel van mij vroegen. Op mijn negende viel ik achterwaarts een trapgat in. Daarnaast groeide ik op in een gezin waarin emotionele afstemming niet altijd vanzelfsprekend was. De combinatie van die ervaringen en de lichamelijke belasting die ik in mijn jeugd onderging, leidde tot een verkramping van mijn rugspieren en chronische pijn.
Jarenlang heb ik geprobeerd mijn rugklachten te begrijpen en ervan af te komen. Pas veel later begon ik de samenhang te zien tussen mijn lichamelijke klachten, mijn levensgeschiedenis en de manier waarop ik met spanning en emoties omging. In mijn herstelproces kwam er ruimte om naar die diepere lagen te kijken. Niet om mijn verleden opnieuw te beleven of overal een verklaring voor te zoeken, maar om te begrijpen wat ik had geleerd en hoe dat nog doorwerkte in mijn leven.
Gaandeweg veranderde ook de verhouding met mijn lichaam en inmiddels ben ik vrij van rugklachten.
Dat is mijn persoonlijke ervaring. Ik vertel dit niet omdat ik denk dat iedere rugklacht op dezelfde manier ontstaat. Wel omdat ik zelf heb ervaren hoe belangrijk het kan zijn om verder te kijken dan de plek waar de pijn zich laat voelen.
Luisteren naar je lichaam in plaats van ertegen te vechten
Wanneer je langere tijd pijn hebt, kan je relatie met je lichaam behoorlijk veranderen.
Je gaat rekening houden met wat wel en niet kan.
Je wordt misschien voorzichtig met bewegen.
Je let voortdurend op of de pijn terugkomt.
En wanneer dat gebeurt, kan de frustratie groot zijn.
Misschien herken je de gedachte: 'Het zal wel weer mijn rug zijn.'
Maar wat gebeurt er wanneer je niet alleen probeert de pijn weg te krijgen, maar ook nieuwsgierig wordt naar wat er om je heen en in jezelf speelt?
Hoeveel spanning ervaar je eigenlijk in je dagelijks leven?
Kun je ontspannen wanneer je daar tijd voor hebt? Voel je wanneer je over je grenzen gaat?
En geef je jezelf de ruimte om stil te staan bij wat je bezighoudt?
Het zijn geen vragen waarop je direct een antwoord hoeft te hebben.
Het gaat er ook niet om jezelf verantwoordelijk te maken voor je klachten. Je hebt je rugpijn niet zelf veroorzaakt doordat je niet goed genoeg naar je lichaam hebt geluisterd. Wel kan het waardevol zijn om te onderzoeken welke factoren mogelijk bijdragen aan het ontstaan of in stand houden van je klachten.
Ruimte voor een andere benadering
In mijn praktijk voor holistische massagetherapie in Bussum kijk ik daarom niet alleen naar de plek waar je pijn ervaart.
Natuurlijk is er aandacht voor je onderrug, je spieren en de manier waarop je beweegt. Maar daarnaast ben ik nieuwsgierig naar jou als mens.
Wat speelt er in je leven? Hoe ga je om met spanning? Wat merk je aan je ademhaling en je lichaam wanneer je tot rust probeert te komen?
Met aandachtige aanraking, massage en lichaamsbewustzijn onderzoeken we wat je lichaam nodig heeft. Niet door iets te forceren of een klacht koste wat kost los te maken, maar door ruimte te geven aan ontspanning en bewustwording.
Massage is daarbij geen vervanging voor medische diagnostiek of behandeling. Het kan wel een waardevolle aanvulling zijn wanneer spanning, stress en lichaamsbewustzijn onderdeel zijn van je klachtenpatroon.
Misschien begint het met een andere vraag
Wanneer je al langere tijd met onderrugklachten rondloopt, is het begrijpelijk dat je vooral van de pijn af wilt. Maar misschien is er naast de vraag 'Hoe kom ik van mijn rugpijn af?' nog een andere vraag die de moeite waard is: 'Wat speelt er in mijn leven en in mijn lichaam, en wat zou ik daar beter over willen begrijpen?'
Niet om jezelf of je verleden de schuld te geven. Niet om alles wat je hebt meegemaakt opnieuw te analyseren. Maar om met nieuwsgierigheid te onderzoeken wat je lichaam je laat ervaren.
Herken je jezelf hierin en wil je eens onderzoeken wat holistische massagetherapie voor je kan betekenen? Je bent welkom in mijn praktijk in Bussum. We kunnen beginnen met een vrijblijvend telefonisch kennismakingsgesprek. Dan bespreken we rustig waar je tegenaan loopt en of mijn manier van werken bij je past.
Je hoeft niet direct te weten wat er aan de hand is. Nieuwsgierigheid is een mooi begin.