‘Ik ben eigenlijk altijd moe.’
‘Mijn hele lichaam doet pijn, maar ik weet niet precies waarom.’
‘De ene dag kan ik iets wel en de andere dag lukt het helemaal niet.’
Misschien herken je één van deze uitspraken.
Wanneer je fibromyalgie hebt, kan het voelen alsof je lichaam steeds minder voorspelbaar wordt. Je staat op met pijn of stijfheid. Je hebt slecht geslapen en bent ondanks een volledige nacht in bed niet uitgerust. Een gewone activiteit kan soms meer van je vragen dan je vooraf had verwacht. En misschien merk je dat je niet alleen last hebt van pijn.
• je kunt gevoeliger zijn voor aanraking of andere prikkels
• je concentratie kan minder zijn
• je hoofd voelt soms alsof het vol zit met watten
• of je hebt het gevoel dat je lichaam voortdurend gespannen is, terwijl je juist zo moe bent
Hoe kan je tegelijkertijd uitgeput én gespannen kunt zijn?
Fibromyalgie is meer dan pijn. Het wordt vooral gekenmerkt door langdurige, wijdverspreide pijn. Maar het klachtenbeeld kan veel breder zijn. Vermoeidheid en slaapproblemen komen vaak voor. Ook hoofdpijn, concentratieproblemen en een verhoogde gevoeligheid voor prikkels kunnen onderdeel zijn van het geheel. Daarnaast kunnen klachten van dag tot dag sterk verschillen. Dat laatste kan behoorlijk verwarrend zijn.
De ene dag lukt een wandeling prima en voel je je daarna misschien zelfs goed. Een andere dag kan dezelfde wandeling ervoor zorgen dat je lichaam volledig op is. Dat maakt het soms moeilijk om je eigen grenzen te leren kennen. Want waar ligt die grens eigenlijk?
Als rust niet automatisch ontspanning betekent
Misschien heb je inmiddels geleerd dat je moet rusten wanneer je moe bent. Logisch. Maar rusten en ontspannen zijn niet altijd hetzelfde.
Je kunt op de bank zitten en ondertussen merken dat je schouders aangespannen blijven. Je kunt naar bed gaan terwijl je lichaam moe is, maar toch moeilijk tot rust komen. Of je hebt eindelijk een vrije dag en merkt juist dan hoeveel spanning en vermoeidheid je eigenlijk bij je draagt. Dat vind ik interessant.
Niet omdat ik daarmee wil zeggen dat spanning de oorzaak is van fibromyalgie. Daarvoor is het ziektebeeld te complex. Maar omdat het lichaam en het zenuwstelsel voortdurend op elkaar reageren. En omdat het waardevol kan zijn om te onderzoeken wat er bij jou gebeurt.
Luisteren naar wat je lichaam aangeeft
Wanneer je langere tijd pijn hebt, kan je aandacht bijna vanzelf naar die pijn gaan. Waar doet het pijn? Hoeveel pijn heb ik vandaag? Kan ik dit wel doen? Wordt het straks erger? Dat is begrijpelijk. Pijn vraagt nu eenmaal om aandacht. Maar daardoor kan iets anders naar de achtergrond verdwijnen. Het voelen van je lichaam zonder het direct te beoordelen.
Hoe voelt mijn lichaam eigenlijk wanneer ik ontspannen ben?
Waar houd ik spanning vast?
Hoe merk ik dat mijn grens dichterbij komt?
Wat gebeurt er wanneer ik vertraag?
Dat zijn vragen die ik interessant vind in mijn praktijk.
Niet om een verklaring voor je fibromyalgie te vinden. Maar om opnieuw contact te maken met wat je lichaam je laat ervaren.
En wat betekent dat voor massage?
Misschien denk je bij massage aan stevig kneden van spieren. Maar als je fibromyalgie hebt, is dat lang niet altijd wat je lichaam nodig heeft. Aanraking kan prettig zijn, maar kan op andere momenten juist te intens zijn. Daarom werk ik niet vanuit een vast massageprotocol.
Ik kijk naar jou.
• hoe is je lichaam vandaag?
• waar voel je spanning?
• hoe reageer je op aanraking?
• en wat verandert er wanneer we het tempo verlagen?
Soms is een heel lichte aanraking voldoende. Soms vraagt een bepaald gebied om meer aandacht. En soms is het belangrijkste dat je lichaam even niets hoeft.
Geen prestatie. Geen doel dat gehaald moet worden. Geen klacht die zo nodig opgelost moet worden.
Alleen een moment waarin je mag ervaren hoe je lichaam op dit moment voelt.
Misschien hoef je niet harder je best te doen
Als je langere tijd klachten hebt, ligt het gevaar op de loer dat je steeds harder probeert om je lichaam weer te krijgen zoals het vroeger was: meer bewegen, meer rusten, beter slapen of gezonder eten, nog een behandeling proberen. En natuurlijk kunnen veel van die dingen waardevol zijn. Maar misschien is er daarnaast nog een andere manier om naar je lichaam te kijken. Niet alleen vanuit de vraag: ‘Hoe krijg ik deze klachten weg?’ Maar ook: ‘Wat kan ik leren over mijn lichaam door er met aandacht naar te luisteren?’
Voor mij is dat de essentie van een holistische benadering. Je lichaam staat niet los van hoe je leeft, wat je ervaart en hoeveel ruimte er is voor herstel. Tegelijkertijd betekent dat niet dat je fibromyalgie zelf hebt veroorzaakt of dat je klachten ‘tussen je oren’ zitten. Je pijn is echt, je vermoeidheid is echt. En je hoeft je daar niet voor te verantwoorden.
Wat kan ik voor je betekenen?
Als holistisch massagetherapeut wil ik je niet vertellen hoe jouw fibromyalgie in elkaar zit. Ik wil samen met jou onderzoeken hoe jouw lichaam reageert.
Misschien ontdek je dat aanraking je helpt om spanning los te laten. Misschien merk je dat je ademhaling verandert wanneer je lichaam zich meer ontspant.
Misschien wordt je bewustzijn van je grenzen groter. Of misschien is het vooral fijn om een uur lang niet bezig te hoeven zijn met wat je allemaal moet.
Massage is geen genezing van fibromyalgie en vervangt geen medische behandeling. Het kan wel een waardevolle aanvulling zijn binnen de manier waarop je met je klachten omgaat. En juist omdat fibromyalgie bij iedereen anders kan voelen, begint een sessie voor mij niet met een standaardaanpak.
Die begint met jou. Met luisteren. Met voelen. En met de nieuwsgierigheid naar wat jouw lichaam vandaag nodig heeft.
Misschien is dat wel een eerste stap: niet langer alleen proberen je lichaam te veranderen, maar opnieuw leren luisteren naar wat het je vertelt.